Sigorta acentesi kurarken veya mevcut bir acentenin resmi kayıtlarını kontrol ederken karşılaşılan önemli bilgilerden biri NACE kodudur. Vergi kaydı, ticaret odası işlemleri, SGK işyeri tescili ve iş sağlığı ve güvenliği tehlike sınıfı gibi farklı alanlarda kullanılan bu kod, işletmenin yürüttüğü ekonomik faaliyeti standart biçimde tanımlar.
Güncel sınıflandırmaya göre sigorta acentesi NACE kodu 66.22.01 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri şeklindedir. Sigorta brokerları ise ayrı bir alt faaliyet kodu olan 66.22.02 – Sigorta brokerlarının faaliyetleri kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla sigorta acentesi ile broker faaliyet kodlarının birbirine karıştırılmaması gerekir. Güncel ticaret odası listelerinde de bu iki faaliyet ayrı altılı kodlarla gösterilmektedir.
NACE Kodu Nedir?
NACE, ekonomik faaliyetlerin belirli bir sınıflandırma sistemi içerisinde kodlanmasını sağlayan standarttır. İşletmelerin hangi sektörde ve hangi ana faaliyet alanında çalıştığını ortak bir sistem üzerinden tanımlamayı amaçlar.
Türkiye'de faaliyet sınıflamalarının hazırlanması ve güncellenmesinde TÜİK'in sınıflama sistemi esas alınmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı da mükellef sicil kayıtlarında kullanılan altılı faaliyet kodlarını TÜİK sınıflamasıyla ilişkilendirmektedir. Güncel sistemde NACE Rev. 2.1 tabanlı sınıflandırmalar kullanılmaktadır.
Bir NACE kodu yalnızca sektörün adını belirtmez. Kodun farklı basamakları faaliyet alanını giderek daha ayrıntılı şekilde tanımlar.
Sigorta acenteleri açısından yapı şu şekildedir:
KodFaaliyet66Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetleri için yardımcı faaliyetler66.2Sigorta ve emeklilik fonuna yardımcı faaliyetler66.22Sigorta acentelerinin ve aracılarının faaliyetleri66.22.01Sigorta acentelerinin faaliyetleri66.22.02Sigorta brokerlarının faaliyetleri
Bu nedenle internette yalnızca 66.22 şeklinde görülen bilgiler tamamen yanlış değildir ancak işletmenin resmi kayıtlarında kullanılan altılı faaliyet kodu bakımından yeterince ayrıntılı olmayabilir.
Sigorta Acentelerinde NACE Kodu Neden Önemlidir?
Sigorta acentesi faaliyet kodu, işletmenin resmi sistemlerde hangi ekonomik faaliyeti yürüttüğünün belirlenmesinde kullanılır.
NACE kodu özellikle;
- vergi sicil kayıtlarında,
- vergi levhasında,
- ticaret ve sanayi odası kayıtlarında,
- SGK işyeri kayıtlarında,
- iş sağlığı ve güvenliği tehlike sınıfının belirlenmesinde,
- çeşitli resmi başvurularda ve istatistiklerde
önem taşır.
Yanlış faaliyet koduyla kayıt yapılması, işletmenin fiilen yaptığı işle resmi kayıtlardaki faaliyet arasında uyumsuzluk oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle özellikle yeni kurulan sigorta acentelerinde faaliyet kodunun kuruluş aşamasında doğru belirlenmesi önemlidir.
Sigorta Acentelerinin Güncel NACE Kodu Nedir?
Sigorta acenteleri için kullanılan güncel altılı faaliyet kodu:
66.22.01 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri
şeklindedir.
Güncel NACE listelerinde sigorta brokerlığı ise ayrı bir faaliyet olarak sınıflandırılmıştır:
66.22.02 – Sigorta brokerlarının faaliyetleri
İstanbul Ticaret Odasının güncel NACE rehberinde de sigortacılık meslek grubu içerisinde 66.22.01 sigorta acentelerinin, 66.22.02 ise sigorta brokerlarının faaliyetleri olarak ayrı ayrı gösterilmektedir.
Bu ayrım önemlidir. Bir işletmenin unvanında “sigorta aracılık hizmetleri” ifadesinin bulunması tek başına broker NACE kodunu kullanması gerektiği anlamına gelmez. İşletmenin hukuki statüsü ve gerçekten yürüttüğü faaliyet dikkate alınmalıdır.
Sigortacılıkta Başka Alt Faaliyet Kodları Var mı?
Evet. Sigortacılık sektörü yalnızca sigorta acentelerinden oluşmadığı için farklı faaliyetler farklı NACE kodları altında sınıflandırılır.
Örneğin güncel sınıflamada;
66.21.01: Risk ve hasar değerlemesi, sigorta eksperliği dahil
66.22.01: Sigorta acentelerinin faaliyetleri
66.22.02: Sigorta brokerlarının faaliyetleri
66.29.01: Aktüerya faaliyetleri
şeklinde farklı kodlar bulunmaktadır.
Dolayısıyla “sigortacılık NACE kodu nedir?” sorusuna sektörün tamamı için tek bir altılı kod vermek doğru değildir. Faaliyetin sigorta şirketi, acente, broker, eksper veya aktüerya hizmeti olup olmadığına göre sınıflandırma değişebilir.
Klasik bir sigorta acentesi açısından esas alınması gereken faaliyet ise 66.22.01 kodudur.
Vergi Levhasında NACE Kodu Nerede Bulunur?
Bir işletmenin mevcut faaliyet kodunu kontrol etmenin en kolay yollarından biri vergi levhasına bakmaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığının vergi levhası düzenine göre belgede “Ana Faaliyet Kodu ve Faaliyet Türü” bilgisi yer alır. GİB tarafından yayımlanan vergi levhası düzenlemelerinde ana faaliyet kodunun vergi levhasında bulunması gereken bilgiler arasında olduğu açıkça belirtilmektedir.
Dolayısıyla sigorta acentesinin vergi levhasında örneğin:
Ana Faaliyet Kodu ve Faaliyet Türü: 662201 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri
benzeri bir kayıt görülebilir.
Bazı sistemlerde kod noktasız şekilde 662201, bazı listelerde ise okunabilirliği artırmak amacıyla 66.22.01 şeklinde gösterilebilir. İkisi aynı altılı faaliyet kodunu ifade eder.
GİB'in e-vergi levhası sorgulama örneklerinde de “Ana Faaliyet Kodu ve Adı” alanının sorgu sonucunda gösterildiği görülmektedir.
NACE Kodu Nasıl Bulunur?
Bir işletmenin faaliyet kodunu öğrenmek için birkaç farklı yöntem kullanılabilir.
İlk olarak güncel vergi levhası kontrol edilebilir. Bunun dışında Gelir İdaresi Başkanlığının faaliyet sınıflama listelerinden altılı NACE kodları incelenebilir. GİB, faaliyet kodu listelerinin kaynağı olarak TÜİK Sınıflama Sunucusunu göstermektedir.
Yeni bir işletme kurulurken faaliyet kodu belirleniyorsa yalnızca internetteki üçüncü taraf NACE sitelerine güvenmek yerine güncel TÜİK ve GİB listelerinin kontrol edilmesi daha doğru olacaktır. Çünkü NACE sınıflamasında zaman içerisinde bazı kodlar değiştirilebilir, yeni kodlar eklenebilir veya eski kodlar kapatılabilir.
SGK da NACE Rev.2'den NACE Rev.2.1'e geçiş kapsamında çok sayıda kodun revize edildiğini, bazı kodların açıldığını ve bazılarının kapatıldığını duyurmuştur.
Ticaret Odasında NACE Kodu Nasıl Görüntülenir?
Ticaret odasına kayıtlı işletmelerin NACE bilgileri ilgili odanın üye ve firma sorgulama sistemlerinden veya faaliyet kayıtlarından kontrol edilebilir.
Kullanılan ekran ve işlem adı odadan odaya değişebilir. Örneğin bazı ticaret odaları firma sorgulaması üzerinden NACE kodunu doğrudan gösterirken bazı odalarda faaliyet belgesi veya üye sicil kaydı üzerinden görüntülenebilir.
İstanbul Ticaret Odası, üyeleri için ayrıca “Meslek Grubu ve NACE Kodu İşlemleri” hizmeti sunmaktadır. İTO'nun güncel sisteminde NACE kodu üzerinden meslek grubu ve firma bilgileri de sorgulanabilmektedir.
Bu nedenle vergi levhasındaki NACE kodu ile ticaret odası kaydındaki kodun uyumlu olup olmadığının kontrol edilmesi yararlıdır.
Yanlış NACE Kodu Nasıl Düzeltilir?
Sigorta acentesinin kayıtlarında yanlış NACE kodu bulunuyorsa yalnızca ticaret odasında değişiklik yapmak her zaman yeterli değildir.
Öncelikle işletmenin fiili faaliyetinin ve ticaret siciline tescil edilmiş iş konusunun talep edilen NACE koduyla uyumlu olması gerekir.
Örneğin İTO'nun uygulamasında asıl NACE kodunun değiştirilmesi için talep edilen faaliyet kodunun ticaret sicilinde kayıtlı iş konusuna uygun olması istenmektedir. Uygun değilse önce ticaret sicilindeki iş konusu değiştirilir. Ardından ilgili faaliyet kodunun vergi levhasına işletilmesi ve sonrasında oda kaydının güncellenmesi gerekir.
Genel olarak süreç şu mantıkla ilerler:
- İşletmenin fiilen yaptığı faaliyet belirlenir.
- Güncel NACE listesinden doğru altılı faaliyet kodu bulunur.
- Şirketin ticaret sicilindeki iş konusu kontrol edilir.
- Vergi sicilindeki ana faaliyet kodu gerektiğinde düzeltilir.
- Ticaret odası kaydı güncellenir.
- Çalışanı bulunan işletmelerde SGK işyeri kayıtlarındaki faaliyet kodu da kontrol edilir.
SGK'ya ilişkin tescil bilgilerinde hata bulunuyorsa ilgili SGK birimine başvurulması gerekebilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da İSG-KATİP'teki işyeri bilgilerinin SGK'dan alındığını ve tescil değişikliklerinin SGK üzerinden yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Sigorta Acentesi Şubelerinin NACE Kodu Nasıl Belirlenir?
Bir sigorta acentesinin farklı şehir veya ilçelerde şubeleri bulunabilir. Şubenin de temel faaliyeti sigorta acenteliği ise faaliyet tanımı doğal olarak 66.22.01 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri ile uyumludur.
Ancak NACE kodunun temel mantığı işletmenin veya ilgili işyerinin fiilen yürüttüğü esas faaliyetin tanımlanmasıdır.
Özellikle SGK açısından her işyerinin esas faaliyeti önem taşır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyeri tehlike sınıfı belirlenirken o işyerinde yürütülen asıl işin dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir. Birden fazla esas faaliyet bulunuyorsa tehlike sınıfı bakımından özel değerlendirmeler de söz konusu olabilir.
Bu nedenle merkez acentenin NACE kodunu herhangi bir kontrol yapmadan tüm şubelere otomatik olarak uygulamak yerine, şubenin tescil ve fiili faaliyet bilgilerinin de kontrol edilmesi daha sağlıklıdır.
Sigorta Acentesi NACE Kodu ve Tehlike Sınıfı
NACE kodunun önemli kullanım alanlarından biri de iş sağlığı ve güvenliği açısından işyerinin tehlike sınıfının belirlenmesidir.
Güncel sınıflamada:
66.22.01 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri: Az Tehlikeli
olarak sınıflandırılmaktadır. Broker faaliyetlerini kapsayan 66.22.02 kodu da “Az Tehlikeli” sınıftadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına göre tehlike sınıfı belirlenirken önce işyerinin esas faaliyetini tanımlayan NACE kodu tespit edilir. Ardından ilgili altılı kodun İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'ndeki karşılığına bakılır.
Dolayısıyla NACE kodunun yanlış tanımlanması yalnızca ticari sınıflandırma açısından değil, İSG süreçleri açısından da sorun oluşturabilir.
Sigorta Acentelerinde Resmi Kayıtlar Kadar Operasyonel Takip de Önemlidir
NACE kodu, vergi ve ticaret sicili gibi resmi sınıflandırmaları düzenlerken acentenin günlük operasyonlarının ayrıca düzenli takip edilmesi gerekir.
SigortaYonetimSistemi.com, sigorta acentelerinin müşteri, poliçe ve yenileme süreçlerini daha düzenli takip edebilmesine yönelik geliştirilen bir sigorta yönetim sistemi olarak bu operasyonel süreçlerin tek merkezden yönetilmesine yardımcı olur.
NACE kodu gibi kuruluş ve resmi kayıt konuları ile poliçe ve müşteri yönetimi birbirinden farklı alanlar olsa da, acentenin sürdürülebilir şekilde çalışabilmesi için her iki tarafın da doğru yapılandırılması önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta acentesi NACE kodu kaçtır?
Sigorta acenteleri için güncel altılı NACE kodu 66.22.01 – Sigorta acentelerinin faaliyetleri şeklindedir.
66.22.01 NACE kodu ne anlama gelir?
66.22.01, sigorta acentelerinin faaliyetlerini tanımlayan altılı ekonomik faaliyet kodudur. Sigorta poliçelerinin aracılık yoluyla müşterilere sunulması gibi acentelik faaliyetleri bu sınıflandırma altında değerlendirilir.
Sigorta brokerı ile sigorta acentesinin NACE kodu aynı mı?
Hayır. Sigorta acenteleri 66.22.01, sigorta brokerları ise 66.22.02 koduyla sınıflandırılmaktadır.
NACE kodumu vergi levhasından öğrenebilir miyim?
Evet. Vergi levhasında “Ana Faaliyet Kodu ve Faaliyet Türü” bölümü bulunur. Buradaki kod işletmenin vergi sicilindeki ana faaliyet kodunu gösterir.
Sigorta acenteleri hangi tehlike sınıfındadır?
66.22.01 NACE koduyla faaliyet gösteren sigorta acenteleri güncel işyeri tehlike sınıflamasında Az Tehlikeli sınıfta yer almaktadır.
Yanlış NACE kodu kullanılıyorsa ne yapılmalıdır?
Öncelikle işletmenin gerçek faaliyetine uygun doğru NACE kodu belirlenmelidir. Ardından vergi sicili, ticaret odası ve gerekiyorsa SGK işyeri kayıtları kontrol edilerek ilgili kurumlarda düzeltme yapılmalıdır. Ticaret sicilindeki faaliyet konusu yeni kodla uyumlu değilse önce ticaret sicili değişikliğinin yapılması gerekebilir.
NACE kodları zaman içinde değişebilir mi?
Evet. NACE sınıflaması dönemsel olarak güncellenebilir. SGK, NACE Rev.2.1 geçişinde çok sayıda kodun değiştirildiğini, yeni kodların açıldığını ve bazı kodların kapatıldığını açıklamıştır. Bu nedenle özellikle şirket kuruluşu veya faaliyet değişikliği sırasında güncel TÜİK ve GİB sınıflamalarının kontrol edilmesi gerekir.
